Are You Worried About the Coronavirus?<\/em><\/strong> <\/a> opublikowanego na \u0142amach strony Psychology Today. Robert Leahy jako psycholog i jeden z czo\u0142owych ekspert\u00f3w w zakresie problematyki zamartwiania si\u0119 stworzy\u0142 7 krok\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 pom\u00f3c w pokonywaniu l\u0119ku przed wirusem. Oto one.<\/p>\n1. Uprawomocnij sw\u00f3j l\u0119k<\/h6>\n
To naprawd\u0119 trudny czas dla wielu milion\u00f3w ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie. Fakt, \u017ce odczuwasz l\u0119k to co\u015b zupe\u0142nie naturalnego. Wi\u0119c nie walcz z nim, pozw\u00f3l go sobie do\u015bwiadczy\u0107. Stawienie mu oporu nie ma wi\u0119kszego sensu. Z drugiej strony pami\u0119taj, \u017ce opr\u00f3cz prawa do odczuwania l\u0119ku, masz r\u00f3wnie\u017c prawo do patrzenia na obecn\u0105 sytuacj\u0119 z innej perspektywy<\/strong>.<\/p>\n2. Rozr\u00f3\u017cnij produktywne i nieproduktywne zamartwianie si\u0119<\/h6>\n
Nasze zmartwienia mo\u017cemy podzieli\u0107 na produktywne i nieproduktywne. Produktywnym zmartwieniem jest np. potrzeba mycia r\u0105k, stosowanie \u015brodk\u00f3w do dezynfekcji, unikanie kontaktu fizycznego z innymi, unikanie podr\u00f3\u017cy i zat\u0142oczonych miejsc. Mo\u017cemy spisa\u0107 te wszystkie rzeczy w formie listy do zrobienia, aby skuteczniej radzi\u0107 sobie z tymi zmartwieniami<\/strong>. Ma to sens. Natomiast nieproduktywne zmartwienia, takie jak: \u201eA co je\u015bli si\u0119 zara\u017c\u0119?\u201d<\/em> lub \u201eCo je\u015bli zarazi si\u0119 kto\u015b z moich bliskich\u201d<\/em> \u2013 to pytania bez odpowiedzi. Nad tymi zmartwieniami masz zerow\u0105 lub niewielk\u0105 kontrol\u0119, a w\u00f3wczas jedyne co mo\u017cesz zrobi\u0107 to przej\u015b\u0107 do nast\u0119pnego kroku, czyli akceptacji.<\/p>\n3. Zaakceptuj to, nad czym nie masz kontroli<\/h6>\n
Niepewno\u015b\u0107 to g\u0142\u00f3wna sk\u0142adowa l\u0119ku. W codziennym \u017cyciu akceptujemy niepewno\u015b\u0107 wi\u0105\u017c\u0105c\u0105 si\u0119 z jedzeniem okre\u015blonych produkt\u00f3w, przechodzeniem przez ulic\u0119, prowadzeniem samochodu. Wiemy, \u017ce pewnych rzeczy nie mo\u017cemy kontrolowa\u0107. Nie znaczy to wszak\u017ce, \u017ce jeste\u015bmy w du\u017cym niebezpiecze\u0144stwie. Oczywi\u015bcie mo\u017cesz kontrolowa\u0107 wiele czynnik\u00f3w ryzyka, takich jak higiena, dystans od innych oraz unikanie okre\u015blonych miejsc. O tych wszystkich rzeczach nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, akceptuj\u0105c jednak to, nad czym nie ma si\u0119 kontroli.<\/p>\n
4. Sp\u00f3jrz na prawdopodobie\u0144stwo, nie mo\u017cliwo\u015b\u0107<\/h6>\n
Gdy do\u015bwiadczasz l\u0119ku zwi\u0105zanego z szerz\u0105c\u0105 si\u0119 pandemi\u0105, Twoja uwaga mo\u017ce skupi\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na mo\u017cliwo\u015bciach zachorowania. W\u00f3wczas tracisz kontakt z wiedz\u0105 na temat statystycznego prawdopodobie\u0144stwa zaka\u017cenia wirusem. Zniekszta\u0142cone przez l\u0119k my\u015blenie mo\u017ce sprawi\u0107, \u017ce w Twoich oczach ryzyko zara\u017cenia b\u0119dzie znacznie wy\u017csze ni\u017c w rzeczywisto\u015bci<\/strong>. Kiedy pisz\u0119 ten wpis, czyli 30 marca, 2020 roku \u2013 w Polsce zanotowano 1984 przypadk\u00f3w zaka\u017ce\u0144 oraz 26 zgon\u00f3w wywo\u0142anych koronawirusem w kraju licz\u0105cym ponad 38 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w. Oce\u0144 samodzielnie realno\u015b\u0107 zagro\u017cenia – szczeg\u00f3lnie je\u015bli wdro\u017cysz wszelkie \u015brodki ostro\u017cno\u015bci, aby nie ulec zachorowaniu.<\/p>\n5. Unikaj googlowania<\/h6>\n
Kiedy si\u0119 o co\u015b martwimy, mamy tendencj\u0119 do szukania odpowiedzi w wyszukiwarce google. Powiedzmy, \u017ce martwisz si\u0119 b\u00f3lem g\u0142owy i wpisujesz w wyszukiwark\u0119 fraz\u0119: b\u00f3l g\u0142owy \u2013 mo\u017cliwe przyczyny<\/em>. Trafiasz na stron\u0119, kt\u00f3ra podaje, \u017ce jedn\u0105 z przyczyn b\u00f3l\u00f3w g\u0142owy jest guz m\u00f3zgu. Taka informacja mo\u017ce wzm\u00f3c odczuwany przez Ciebie l\u0119k, prawda? Tymczasem wed\u0142ug \u015awiatowej Organizacji Zdrowia prawie ka\u017cdy do\u015bwiadcza\u0142 kiedy\u015b b\u00f3lu g\u0142owy. Znowu m\u00f3wimy tutaj o myleniu prawdopodobie\u0144stwa z mo\u017cliwo\u015bci\u0105. To, \u017ce wygooglowa\u0142e\u015b straszn\u0105 histori\u0119, nie znaczy, \u017ce co\u015b Ci si\u0119 stanie. <\/p>\nProblem z googlowaniem jest taki, \u017ce cz\u0119sto trafisz na z\u0142e wiadomo\u015bci<\/strong> – tyczy si\u0119 to r\u00f3wnie\u017c pandemii koronawirusa. Rzadko czytamy przecie\u017c pozytywne wie\u015bci, bo nie maj\u0105 one du\u017cego potencja\u0142u medialnego. Dobrze wi\u0119c przynajmniej ograniczy\u0107 googlowanie \u2013 szczeg\u00f3lnie przez kilka pierwszych godzin Twojego dnia.<\/p>\n6. Wyznacz sobie czas na zamartwianie si\u0119<\/h6>\n
Tak jak doktor lub psychoterapeuta wyznacza godzin\u0119, w kt\u00f3rej mo\u017ce odby\u0107 z Tob\u0105 konsultacj\u0119, tak Ty mo\u017cesz wyznaczy\u0107 sobie czas na zamartwianie si\u0119 wirusem. Po\u015bwi\u0119\u0107 15 minut w ci\u0105gu dnia wy\u0142\u0105cznie na to, aby si\u0119 martwi\u0107<\/strong> \u2013 powiedzmy o 15:00 po po\u0142udniu. Przez reszt\u0119 dnia zapisuj swoje zmartwienia i od\u0142\u00f3\u017c je na wyznaczony czas zamartwiania si\u0119. W\u00f3wczas warto zada\u0107 sobie pytania takie jak:<\/p>\n\n- \u201eCzy to jest produktywne zmartwienie czy nieproduktywne?\u201d,<\/li>\n
- \u201eCo je\u015bli zaakceptuj\u0119 niepewno\u015b\u0107?\u201d,<\/li>\n
- \u201eJakie jest prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce to si\u0119 wydarzy?\u201d.<\/li>\n<\/ul>\n
7. Wyznaczaj sobie codzienne cele<\/h6>\n
Zamartwianie si\u0119 rzadko prowadzi do produktywno\u015bci \u2013 zajmuje mn\u00f3stwo czasu i energii. Kiedy jednak odwr\u00f3cisz swoj\u0105 uwag\u0119 od zmartwie\u0144 i obierzesz sobie kilka pozytywnych cel\u00f3w na ka\u017cdy dzie\u0144, wykorzystasz swoje zasoby w konstruktywny spos\u00f3b<\/strong>. Telefon do znajomych, przeczytanie rozdzia\u0142u ksi\u0105\u017cki, wykonywanie zaleg\u0142ej pracy lub trening w domu \u2013 to przyk\u0142ady cel\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cesz sobie wyznacza\u0107. W momencie, w kt\u00f3rym l\u0119korodne my\u015bli zwi\u0105zane z wirusem zaczn\u0105 Ci\u0119 rozprasza\u0107, zapisz je na kartce \u2013 rozprawisz si\u0119 z nimi w czasie zaplanowanego 15-minutowego zamartwiania si\u0119.<\/p>\nNa koniec chcia\u0142em zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jeszcze jedn\u0105 rzecz. Cz\u0119sto wyobra\u017camy sobie czarne scenariusze zdarze\u0144, ale prawda jest taka, \u017ce rzadko wszystko obraca si\u0119 w katastrof\u0119, r\u00f3wnie rzadko wszystko udaje si\u0119 w 100%. Najcz\u0119\u015bciej ma miejsce neutralny przebieg zdarze\u0144. Prosz\u0119, pami\u0119taj o tym, \u017ce masz prawo do odczuwania l\u0119ku, ale je\u015bli wymyka si\u0119 on spod kontroli i \u017ale wp\u0142ywa na Twoje funkcjonowanie, wykorzystaj narz\u0119dzia, kt\u00f3re proponuje dr Leahy lub skorzystaj z pomocy psychologa (np. pracuj\u0105cego online, jak ja). Dbaj o siebie i swoich bliskich. Nie zapominaj te\u017c, \u017ce tak naprawd\u0119 jeste\u015bmy w tym razem i pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wszystko wr\u00f3ci do normy.<\/p>\n
Tre\u015b\u0107 artyku\u0142u w formie video:<\/p>\n