Czy zastanawia\u0142e\u015b si\u0119 kiedy\u015b, jak zmieni\u0107 odczuwan\u0105 emocj\u0119? Pozby\u0107 si\u0119 poczucia winy, wstydu lub smutku? Na pewno nie uda Ci si\u0119 tego zrobi\u0107, je\u015bli za wszelk\u0105 cen\u0119 unikasz tych emocji. Klucz do wi\u0119kszej kontroli nad prze\u017cywanymi uczuciami zawiera si\u0119 w trzech konkretnych krokach.
\n<\/p>\n
Wiele os\u00f3b \u017cywi b\u0142\u0119dne przekonania na temat emocji. Nie pomaga fakt, \u017ce \u015bwiat wewn\u0119trznych prze\u017cy\u0107 jest bardzo skomplikowany, a nasza kultura nie zawsze wskazuje rozwi\u0105zania, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie dzia\u0142aj\u0105. Co wi\u0119cej \u2013 \u201ewiedza\u201d na temat emocji przekazywana z pokolenia na pokolenie mo\u017ce nam wr\u0119cz szkodzi\u0107. Przecie\u017c \u201ech\u0142opaki nie p\u0142acz\u0105\u201d<\/em>, a \u201edziewczynki nie powinny si\u0119 z\u0142o\u015bci\u0107\u201d<\/em>. Zupe\u0142nie normalnym (o zgrozo, s\u0142usznym!) wydaje si\u0119 uciekanie w u\u017cywki i rozrywk\u0119, aby uciec od prze\u017cywania “do\u0142a” i “jesiennej chandry”.<\/p>\n Przekonanie pt. \u201eNie pozwalam sobie odczuwa\u0107 emocji, poniewa\u017c si\u0119 ich boj\u0119\u201d mo\u017ce prowadzi\u0107 do wielu problem\u00f3w natury psychologicznej. Mamy prawo do odczuwania wszelkich uczu\u0107, np. smutek jest jedn\u0105 z 5 emocji pierwotnych, a gdzie\u015b po drodze zacz\u0119li\u015bmy si\u0119 w\u0142asnej natury wypiera\u0107.<\/p>\n Obawa przed np. odczuwaniem smutku (bo wierz\u0119 dla przyk\u0142adu, \u017ce ta emocja mo\u017ce mnie przyt\u0142oczy\u0107 i pozosta\u0107 ze mn\u0105 na kilka dni) jest zrozumia\u0142a. Niestety w ten spos\u00f3b t\u0142umimy emocj\u0119, poniewa\u017c nie ma ona \u201euj\u015bcia\u201d.<\/p>\n Emocja przypomina fal\u0119. Fali mo\u017cemy si\u0119 sprzeciwi\u0107 i w efekcie zosta\u0107 przez ni\u0105 przewr\u00f3ceni. Mo\u017cemy r\u00f3wnie\u017c pop\u0142yn\u0105\u0107 na jej grzbiecie i wraz z ni\u0105 dobi\u0107 do brzegu, gdzie jest cicho i spokojnie. Unikaj\u0105c lub powstrzymuj\u0105c si\u0119 od odczuwania okre\u015blonej emocji, walczymy z ni\u0105, przez co paradoksalnie nie mo\u017ce nas ona opu\u015bci\u0107<\/strong>. Tymczasem je\u017celi damy jej troszk\u0119 przestrzeni i pozwolimy jej \u201eprzep\u0142yn\u0105\u0107\u201d przez nasze cia\u0142o, to stosunkowo szybko si\u0119 od niej uwolnimy.<\/p>\n Kiedy ogl\u0105damy wzruszaj\u0105cy film, mo\u017cemy si\u0119 rozp\u0142aka\u0107, odczuwaj\u0105c smutek i nied\u0142ugo po seansie odczuwa\u0107 ju\u017c inn\u0105 emocj\u0119. Natomiast podczas stawiania oporu przed odczuwaniem emocji, zwi\u0119kszamy prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce zostanie ona z nami na d\u0142u\u017cej, ni\u017c powinna (zamieniaj\u0105c si\u0119 w nastr\u00f3j).<\/p>\n A co je\u015bli chce si\u0119 odczuwa\u0107 emocje, ale si\u0119 tego nie potrafi? W\u00f3wczas warto popracowa\u0107 nad rozpoznawaniem i nazywaniem w\u0142asnych uczu\u0107. S\u0142u\u017cy do tego m.in. trening uwa\u017cno\u015bci i wiele innych strategii, kt\u00f3re najlepiej jest przepracowa\u0107, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105c z psychologiem lub psychoterapeut\u0105.<\/p>\n Wiemy ju\u017c, \u017ce emocjom nie warto si\u0119 sprzeciwia\u0107 i jak najcz\u0119\u015bciej dawa\u0107 sobie mo\u017cliwo\u015b\u0107 ich prze\u017cywania (poza nielicznymi sytuacjami, gdzie na moment po prostu op\u0142aca si\u0119 wstrzyma\u0107 od nadmiernych reakcji emocjonalnych). To wa\u017cny krok w kierunku wi\u0119kszej kontroli nad swoimi emocjami. Naj\u0142atwiej jednak zmieni\u0107 emocj\u0119 poprzez\u2026 zast\u0105pienie j\u0105 inn\u0105 emocj\u0105.<\/strong><\/p>\n Powiedzmy, \u017ce Tw\u00f3j by\u0142y partner Ci\u0119 zdradzi\u0142 i opu\u015bci\u0142 i ta sytuacja jest dla Ciebie \u017ar\u00f3d\u0142em smutku i \u017calu. Wtedy mo\u017cesz si\u0119 “adaptacyjnie” wkurzy\u0107, czyli przywo\u0142a\u0107 emocj\u0119 gniewu, kt\u00f3ra daje Ci swego rodzaju poczucie kontroli nad swoim \u017cyciem i motywuje do zmian.<\/p>\n Inny przyk\u0142ad \u2013 wracasz z imprezy, na kt\u00f3rej w jaki\u015b spos\u00f3b Ci\u0119 upokorzono. Kiedy zmagasz si\u0119 z poczuciem wstydu, mo\u017cesz \u015bwiadomie przywo\u0142a\u0107 emocj\u0119, kt\u00f3ra \u00f3w wstyd mo\u017ce zniwelowa\u0107, np. wsp\u00f3\u0142czucie do siebie jest takim uczuciem. Wsp\u00f3\u0142czuj\u0105c sobie w zwi\u0105zku z kr\u0119puj\u0105c\u0105 sytuacj\u0105, wstyd, kt\u00f3rego do\u015bwiadczasz, zaczyna ust\u0119powa\u0107 miejsca bardziej adaptacyjnej emocji.<\/p>\n Powiedzmy, \u017ce odczuwasz strach przed rozmow\u0105 kwalifikacyjn\u0105. Oto 3 kroki do zmiany tej emocji proponowane przez tw\u00f3rc\u0119 terapii skoncentrowanej na emocjach, Leslie’ego Greenberga:<\/p>\n 1) U\u015bwiadom sobie, jak\u0105 emocj\u0119 odczuwasz. Nazwij j\u0105 i zlokalizuj w swoim ciele: \u201eOdczuwam niepok\u00f3j i strach. W zwi\u0105zku z tym odczuwam \u015bcisk w \u017co\u0142\u0105dku i gul\u0119 w gardle\u201d<\/em>. Pami\u0119taj, \u017ce dos\u0142ownie ka\u017cda emocja pe\u0142ni w naszym \u017cyciu okre\u015blon\u0105 funkcj\u0119<\/strong>. Nawet \u201enegatywne emocje\u201d s\u0105 nam potrzebne i w gruncie rzeczy pozwalaj\u0105 nam lepiej przystosowa\u0107 si\u0119 do okoliczno\u015bci, w kt\u00f3rych przysz\u0142o nam si\u0119 znale\u017a\u0107. Tak jak czerwona lampka na pulpicie samochodu \u2013 emocje chc\u0105 Ci co\u015b zasygnalizowa\u0107. Opr\u00f3cz tego wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z dzia\u0142aniem (np. strach ka\u017cde Ci ucieka\u0107, gniew daje Ci si\u0142\u0119, aby walczy\u0107 o swoje, a smutek sprawia, \u017ce chcesz przebywa\u0107 gronie bliskich).<\/strong><\/p>\n Oczywi\u015bcie czasami mo\u017cemy nadmiernie reagowa\u0107 na okre\u015blone sytuacje, ale to r\u00f3wnie\u017c jest dla nas znak, aby przyjrze\u0107 si\u0119 temu, dlaczego tak si\u0119 dzieje. I w efekcie podj\u0105\u0107 odpowiednie dzia\u0142ania, aby sobie z tym w jaki\u015b spos\u00f3b poradzi\u0107.<\/p>\n Tre\u015b\u0107 uzupe\u0142niaj\u0105ca temat:<\/p>\nEmocja s\u0105 jak fale<\/h6>\n
Zamieni\u0107 emocj\u0119 inn\u0105 emocj\u0105<\/h6>\n
3 kroki do zmiany emocji<\/h6>\n
\n2) Zaakceptuj emocj\u0119, kt\u00f3ra sprawia Ci dyskomfort, \u201edaj\u0105c jej przestrze\u0144\u201d. Pozw\u00f3l sobie j\u0105 w pe\u0142ni odczu\u0107, mo\u017cesz wyobrazi\u0107 sobie j\u0105 jako fal\u0119, kt\u00f3ra w pewnym momencie osi\u0105ga szczyt, by po chwili zupe\u0142nie opa\u015b\u0107. Mo\u017ce to potrwa\u0107 nawet kilka minut.
\n3) Zast\u0105p prze\u017cywan\u0105 emocj\u0119 emocj\u0105 bardziej przystosowawcz\u0105, np. gniewem. Gniew jest emocj\u0105 konfrontacyjn\u0105, kt\u00f3ra dodaje Ci pewno\u015bci siebie i popycha do pokonywania wyzwa\u0144. Spr\u00f3buj zez\u0142o\u015bci\u0107 si\u0119 na sytuacj\u0119, przed kt\u00f3r\u0105 stoisz: \u201ePrzecie\u017c jestem \u015bwietnym pracownikiem, je\u015bli polegn\u0119 w rozmowie kwalifikacyjnej, to ich problem, nie m\u00f3j!\u201d<\/em>. W ten spos\u00f3b Twoje dzia\u0142ania przestaj\u0105 by\u0107 sparali\u017cowane przez nieadaptacyjn\u0105 emocj\u0119 strachu.<\/p>\n