\u015awiadomo\u015b\u0107 spo\u0142eczna dotycz\u0105ca poradnictwa psychologicznego i pomocy psychoterapeutycznej w Polsce wzrasta, cho\u0107 jest na znacznie ni\u017cszym poziomie, ni\u017c w wielu krajach wysokorozwini\u0119tych. Istnieje sporo mit\u00f3w i b\u0142\u0119dnych przekona\u0144, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce wiele os\u00f3b boi si\u0119 lub nie chce skorzysta\u0107 z us\u0142ug psychologa. W tym wpisie \u201ebior\u0119 je na warsztat\u201d, bo strach przed wizyt\u0105 u psychologa jest bardzo powszechny.
\n<\/p>\n
Mamy XXI wiek. Du\u017co m\u00f3wi si\u0119 o m.in. o depresji. W Polsce jest obecnie wi\u0119cej samob\u00f3jc\u00f3w ni\u017c ofiar wypadk\u00f3w drogowych. W 2016 roku samob\u00f3jstwo pope\u0142ni\u0142o ponad 5 tysi\u0119cy os\u00f3b (statystyki Komendy G\u0142\u00f3wnej Policji). Te liczby rosn\u0105 z roku na rok i s\u0105 jednymi z najwy\u017cszych w Unii Europejskiej. \u015amier\u0107 poniesiona z w\u0142asnej r\u0119ki to ortodoksyjny przyk\u0142ad pokazuj\u0105cy, jak wiele os\u00f3b nie radzi sobie z w\u0142asnymi problemami w pojedynk\u0119. <\/p>\n
A co z ogromn\u0105 grup\u0105 ludzi, kt\u00f3rych cierpienie nie prowadzi do odebrania sobie \u017cycia, ale stanowi ono ogromny ci\u0119\u017car, kt\u00f3rego niezmiernie trudno jest nie\u015b\u0107 na swoich barkach ka\u017cdego dnia? <\/strong>Ich nawet nie bierze si\u0119 cz\u0119sto pod uwag\u0119. Tymczasem tysi\u0105ce os\u00f3b mog\u0142oby skorzysta\u0107 z pomocy psychologicznej i podnie\u015b\u0107 jako\u015b\u0107 swojego \u017cycia. Nie korzystaj\u0105 jednak z tej mo\u017cliwo\u015bci, rezygnuj\u0105 z niej z licznych powod\u00f3w. <\/p>\n \u0141atwo uwierzy\u0107 w iluzj\u0119, \u017ce nie ma dla nas nadziei, \u017ce cierpienie nie mo\u017ce zmale\u0107, \u017ce nikt nie mo\u017ce nam pom\u00f3c. I jest to zrozumia\u0142e, bo czasem nie ma si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci tego, \u017ce istniej\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy po\u015bwi\u0119cili ca\u0142e lata na to, aby pomaga\u0107 w kryzysach, wspiera\u0107 w problemach i leczy\u0107 zaburzenia, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 zupe\u0142nie niewyleczalne.<\/p>\n \u201eJe\u017celi kto\u015b przychodzi do psychologa ze swoimi problemami, robi to w nadziei, \u017ce zostanie zrozumiany; ta nadzieja musi by\u0107 przynajmniej przez chwile silniejsza od obaw.\u201d <\/em>– Bogna Szymkiewicz, psychoterapeutka, dr psychologii<\/p><\/blockquote>\n Poni\u017cej opisuj\u0119 kilka mit\u00f3w i przekona\u0144, kt\u00f3re sprawiaj\u0105, \u017ce ludzie obawiaj\u0105 si\u0119 wizyty u psychologa, nawet je\u015bli s\u0105 poch\u0142oni\u0119ci cierpieniem i nie umiej\u0105 sobie pom\u00f3c na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119.<\/p>\n To wyj\u0105tkowo powszechne przekonanie \u2013 \u201eNie potrzebuj\u0119 niczyjej pomocy, sam potrafi\u0119 o siebie zadba\u0107\u201d<\/em> – powiedzia\u0142 38 letni Adam, kt\u00f3ry cierpia\u0142 na depresj\u0119 maskowan\u0105, ko\u0144cz\u0105c sw\u00f3j dzie\u0144 sze\u015bcioma wypitymi piwami. Narzeczona zdradzi\u0142a go z jego koleg\u0105 z pracy trzy lata temu. Nakry\u0142 ich we w\u0142asnej sypialni. Nigdy z nikim o tym nie rozmawia\u0142. Chwilow\u0105 ulg\u0119 dawa\u0142 mu alkohol i hazard \u2013 uzale\u017cnienia kosztowa\u0142y go utrat\u0105 zdrowia, pracy i pieni\u0119dzy. Adam nie chcia\u0142 przyzna\u0107, \u017ce jest mu ci\u0119\u017cko \u2013 to oznacza\u0142oby, \u017ce sobie nie radzi, okazuje s\u0142abo\u015b\u0107. S\u0142abo\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jego ojciec u niego tak bardzo t\u0119pi\u0142.<\/p>\n Skorzystanie z pomocy psychologicznej nie by\u0142o wi\u0119c w oczach Adama rozwi\u0105zaniem. On ca\u0142y czas wierzy\u0142, \u017ce nikt, opr\u00f3cz jego samego, nie jest w stanie mu pom\u00f3c. To tylko jedna z tysi\u0119cy historii, kt\u00f3rych jeste\u015bmy \u015bwiadkami w naszym codziennym \u017cyciu.<\/p>\n Przekonanie pt. \u201eDam sobie rad\u0119 w pojedynk\u0119\u201d<\/em> cz\u0119sto wi\u0105\u017ce si\u0119 z: \u201eNie przyznaj\u0119 si\u0119 do swojego cierpienia i pora\u017cek\u201d<\/em>. Za tego rodzaju my\u015bleniem mo\u017ce kry\u0107 si\u0119 niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci, nieadaptacyjne schematy wyniesione z domu rodzinnego lub obawa przed opini\u0105 innych ludzi. Psycholog to osoba, kt\u00f3ra mo\u017ce te problemy w znacznym stopniu rozwi\u0105za\u0107, wykorzystuj\u0105c w tym celu wiedz\u0119 psychologiczn\u0105, empatyczne podej\u015bcie i praktyczne narz\u0119dzia, kt\u00f3re przynosz\u0105 ulg\u0119 w cierpieniu.<\/p>\n Czasem najtrudniej przyzna\u0107 przed sob\u0105 samym, \u017ce potrzebuje si\u0119 pomocy. Paradoksalnie najsilniejsi s\u0105 Ci, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 okazywa\u0107 swoje s\u0142abo\u015bci.<\/strong> Ka\u017cdy je ma, a udawanie, \u017ce nie istniej\u0105, nie jest przejawem dojrza\u0142o\u015bci i si\u0142y, tylko niepewno\u015bci i obaw.<\/p>\n Opinia innych os\u00f3b mo\u017ce nas parali\u017cowa\u0107 przed podj\u0119ciem decyzji o skorzystaniu z us\u0142ug psychologa. Przejmujemy si\u0119 tym, co powie o nas mama, wujek, znajomy lub s\u0105siadka. W swoim otoczeniu mo\u017cesz us\u0142ysze\u0107 dla przyk\u0142adu: \u201dIdziesz na terapi\u0119? Zwariowa\u0142a\u015b, czy co?\u201d<\/em> lub co\u015b w stylu: \u201eMarek, przecie\u017c Ty ch\u0142op jeste\u015b i taki mi\u0119kki, \u017ceby si\u0119 wyp\u0142akiwa\u0107 u jakiego\u015b obcego cz\u0142owieka?\u201d<\/em>. Strach przed takimi ocenami jest zrozumia\u0142y, poniewa\u017c jeste\u015bmy istotami spo\u0142ecznymi i zale\u017cy nam na tym, aby nikt nas z kr\u0119gu spo\u0142ecznego nie wykluczy\u0142.<\/p>\n Kiedy mamy opory przed tym, aby uda\u0107 si\u0119 do psychologa, warto pomy\u015ble\u0107, kogo opinii boimy si\u0119 najbardziej. I wtedy zada\u0107 sobie pytanie: \u201eCzy ta osoba zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce cierpi\u0119 i wizyta u specjalisty mo\u017ce mi pom\u00f3c?\u201d<\/em>. Je\u015bli odpowied\u017a brzmi NIE, to trzeba zastanowi\u0107 si\u0119 nad w\u0142asnymi potrzebami, wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 edukowanie siebie i innych w zakresie tego, jak wygl\u0105da pomoc psychologiczna i co mo\u017ce ona konstruktywnego wnie\u015b\u0107 lub zmieni\u0107.<\/strong><\/p>\n Nie musimy te\u017c otwarcie m\u00f3wi\u0107 wszystkim osobom w naszym \u015brodowisku o tym, \u017ce widzieli\u015bmy si\u0119 z psychologiem. Szczeg\u00f3lnie je\u015bli spodziewamy si\u0119, \u017ce otoczenie nas nie zrozumie. Psychologia spo\u0142eczna ju\u017c dawno odkry\u0142a, \u017ce ludzkie przekonania niezwykle trudno jest wykorzeni\u0107. Czasem niemo\u017cliwym jest bowiem rozsta\u0107 si\u0119 z obrazem rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3ry wierzyli\u015bmy przez ca\u0142e lata.<\/p>\n Kolejn\u0105 przeszkod\u0105 w skorzystaniu z pomocy psychologicznej jest obawa przed u\u015bwiadomieniem sobie rzeczy, o kt\u00f3rych nie chcemy w og\u00f3le my\u015ble\u0107, a co dopiero o nich rozmawia\u0107. Nieprzepracowane traumy, wewn\u0119trzne konflikty i nieu\u015bwiadomione kwestie to obszar bardzo delikatny – niejednokrotnie zbyt delikatny, aby otwarcie o nim m\u00f3wi\u0107. W procesie terapeutycznym nie brak r\u00f3wnie\u017c wielu odkry\u0107, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z poszerzaniem wgl\u0105du we w\u0142asne funkcjonowanie. Nie zawsze s\u0105 to informacje, kt\u00f3re chcemy, aby wysz\u0142y na \u015bwiat\u0142o dzienne.<\/p>\n Kompetentny psycholog nie przekracza pewnych granic, jest niezmiernie ostro\u017cny i dop\u00f3ki nie zdob\u0119dzie on zaufania swojego klienta\/pacjenta, nie b\u0119dzie porusza\u0107 \u017cadnych delikatnych w\u0105tk\u00f3w i skomplikowanych kwestii.<\/strong> Cz\u0119sto nie ma potrzeby rozmawia\u0107 o pewnych rzeczach. Je\u015bli jednak wp\u0142ywaj\u0105 one negatywnie na jako\u015b\u0107 naszego \u017cycia, warto si\u0119 z nimi skonfrontowa\u0107 i po zbudowaniu relacji terapeutycznej z postaci\u0105 psychologa\/terapeuty otworzy\u0107 si\u0119 na trudniejsze tematy.<\/p>\n Wiele os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce rozmowa z psychologiem niczego nie wnosi, widz\u0105c rozwi\u0105zanie w lekach, kt\u00f3re mo\u017ce przypisa\u0107 cho\u0107by psychiatra. Farmaceutyki, cho\u0107 bywaj\u0105 konieczne, cz\u0119\u015bciej ni\u017c rzadziej stanowi\u0105 swego rodzaju protez\u0119, nie rozwi\u0105zuj\u0105c \u017ar\u00f3de\u0142 problem\u00f3w, z kt\u00f3rymi pacjent si\u0119 zmaga.<\/p>\n Pomoc psychologiczna i psychoterapia dzia\u0142a, a dowody popieraj\u0105ce to stwierdzenie mo\u017cna znale\u017a\u0107 w wielu badaniach empirycznych w tym zakresie (szczeg\u00f3lnie warto poczyta\u0107 o efektach terapii poznawczo-behawioralnej w zaburzeniach od\u017cywiania, l\u0119kowych i afektywnych). W ksi\u0105\u017cce \u201eNeuronauka w psychoterapeutycznym procesie zmiany\u201d \u2013 John Arden pokazuje, jak m\u00f3zg i system nerwowy zmieniaj\u0105 si\u0119 neurologicznie podczas psychoterapii. To twarde dowody na to, \u017ce zmiana zachodzi nie tylko w wymiarze psychologicznym, ale r\u00f3wnie\u017c fizycznym. <\/p>\n Rozmowa jest g\u0142\u00f3wnym narz\u0119dziem psychologa \u2013 to dzi\u0119ki niej dokonuj\u0105 si\u0119 prawdziwe zmiany, utrwalaj\u0105ce si\u0119 na poziomie naszych neuron\u00f3w.<\/strong> Podwa\u017canie b\u0142\u0119dnych przekona\u0144, rozpoznawanie pu\u0142apek psychologicznych, rozwijanie wgl\u0105du i trening okre\u015blonych umiej\u0119tno\u015bci to rzeczy, kt\u00f3re daj\u0105 namacalne rezultaty. Tego typu strategie wp\u0142ywaj\u0105 na polepszenie jako\u015bci naszego \u017cycia, ucz\u0105 radzenia sobie z problemami i pomagaj\u0105 przepracowa\u0107 sprawy, kt\u00f3re stanowi\u0105 dla nas ci\u0119\u017car.<\/p>\n Przekonania: \u201ePsycholog chce dorobi\u0107 si\u0119 na moim nieszcz\u0119\u015bciu\u201d, \u201ePsycholodzy maj\u0105 wi\u0119ksze problemy ze sob\u0105\u201d<\/em> lub \u201eTerapeuta nie mo\u017ce wiedzie\u0107, czym jest moje cierpienie\u201d<\/em> mo\u017cna us\u0142ysze\u0107 z ust os\u00f3b, kt\u00f3re z jakich\u015b wzgl\u0119d\u00f3w w\u0105tpi\u0105 w ludzi wykonuj\u0105cych zaw\u00f3d psychologa\/psychoterapeuty.<\/p>\n Pragn\u0119 tutaj zaznaczy\u0107, \u017ce nie ka\u017cdy mo\u017ce nam pom\u00f3c w spos\u00f3b, kt\u00f3rego oczekiwali\u015bmy. Na rynku z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 osoby, kt\u00f3re nie s\u0105 wystarczaj\u0105co kompetentne, aby nie\u015b\u0107 pomoc. Wielu z nich zale\u017cy na szybkim, a najlepiej sta\u0142ym zarobku. Zdarzaj\u0105 si\u0119 i tacy, kt\u00f3rzy maj\u0105 w\u0142asne powa\u017cne problemy lub nie potrafi\u0105 po\u015bwi\u0119ci\u0107 wystarczaj\u0105cej uwagi swoim klientom.<\/p>\n Trzeba jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce jest r\u00f3wnie\u017c ca\u0142e grono \u015bwietnych profesjonalist\u00f3w, kt\u00f3rzy \u015bwiadcz\u0105 swoje us\u0142ugi z pe\u0142nym zaanga\u017cowaniem i pasj\u0105, ci\u0105gle si\u0119 kszta\u0142c\u0105 i rozwijaj\u0105, s\u0105 wsp\u00f3\u0142czuj\u0105cy, a jednocze\u015bnie bardzo praktyczni w swojej pracy.<\/strong> Przestrzegaj\u0105 zasad etycznych i maj\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 potrzeb\u0119 przynoszenia ulgi innym, nie skupiaj\u0105c si\u0119 na swoich zarobkach.<\/p>\n Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce kto\u015b, kto nie jest zorientowany, jak wygl\u0105da rynek us\u0142ug psychologicznych\/konsultingowych, mo\u017ce mie\u0107 problem w znalezieniu odpowiedniego specjalisty. Opinie, kt\u00f3re mo\u017cna znale\u017a\u0107 w internecie, s\u0105 pewn\u0105 wskaz\u00f3wk\u0105 i czasem warto si\u0119 nimi kierowa\u0107. Zawsze zwracam uwag\u0119 na to, \u017ce nawet je\u015bli kto\u015b bliski kogo\u015b nam poleca, nie oznacza to wcale, \u017ce ta osoba spe\u0142ni nasze oczekiwania w podobnym stopniu. Ludzie maj\u0105 r\u00f3\u017cne potrzeby.<\/p>\n Dobrym rozwi\u0105zaniem jest spotka\u0107 si\u0119 z kilkoma specjalistami \u2013 pos\u0142ucha\u0107, co mog\u0105 nam zaoferowa\u0107, zastanowi\u0107 si\u0119, z kim czuj\u0119 si\u0119 najbardziej komfortowo, a jednocze\u015bnie, kto przedstawia si\u0119, jako osoba, kt\u00f3ra rzeczywi\u015bcie mo\u017ce mi pom\u00f3c w obliczu moich problem\u00f3w. Oczywi\u015bcie nie mamy takiego wyboru, korzystaj\u0105c ze \u015brodk\u00f3w NFZ, co nie zmienia faktu, \u017ce pracuje tam r\u00f3wnie\u017c wielu \u015bwietnych psycholog\u00f3w\/psychoterapeut\u00f3w.<\/p>\n Kiedy czujesz, \u017ce \u015bwiat od d\u0142u\u017cszego czasu Ci\u0119 przyt\u0142acza, jest pe\u0142en b\u00f3lu, zw\u0105tpienia i nieszcz\u0119\u015bliwo\u015bci, to rozwa\u017c wizyt\u0119 u specjalisty, kt\u00f3ry jest od tego, aby wsp\u00f3lnie z Tob\u0105 pom\u00f3c Ci w szukaniu realnych rozwi\u0105za\u0144. <\/p>\n A mo\u017ce chodzi o inne rzeczy? Co wed\u0142ug Ciebie jest przyczyn\u0105 tego, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie w potrzebie nie chc\u0105 skorzysta\u0107 z profesjonalnej pomocy?<\/strong><\/p>\nDam sobie rad\u0119 w pojedynk\u0119<\/h6>\n
Co powiedz\u0105 o mnie inni?<\/h6>\n
Boj\u0119 si\u0119 tego, czego mog\u0119 si\u0119 o sobie dowiedzie\u0107<\/h6>\n
Jak sama rozmowa ma mi pom\u00f3c?<\/h6>\n
Nie ufam psychologom<\/h6>\n