Dlaczego si\u0119 zamartwiamy? Mo\u017ce po to, aby by\u0107 na co\u015b lepiej przygotowanym? A mo\u017ce to zupe\u0142nie bez sensu? Metaforycznie mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zamartwianie si\u0119, jest niczym otwieranie parasolki w s\u0142oneczny dzie\u0144 w obawie przed deszczem. Ludzie ci\u0105gle trzymaj\u0105 t\u0119 przekl\u0119t\u0105 parasolk\u0119 w r\u0119ku i nic dziwnego, \u017ce p\u00f3\u017aniej nie maj\u0105 si\u0142y na nic innego. P\u00f3\u017aniej uskar\u017caj\u0105 si\u0119, \u017ce “r\u0119ka dr\u0119twa”, “r\u0119ka obola\u0142a”, a jak faktycznie zacznie pada\u0107, nie s\u0105 na to przygotowani.
\n<\/p>\n
Jaki\u015b czas temu pyta\u0142em na swoim fanpejd\u017cu: “Co mo\u017cesz zyska\u0107 poprzez zamartwianie si\u0119?”<\/strong>. Czy odpowiedzi by\u0142y r\u00f3\u017cne? Tak. Czy by\u0142y zaskakuj\u0105ce? Mo\u017ce troch\u0119, bo okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ka\u017cdy inaczej my\u015bli o tym nieprzyjemnym stanie emocjonalnym. Spodoba\u0142 mi si\u0119 szczeg\u00f3lnie nast\u0119puj\u0105cy komentarz jednej z czytelniczek CT: “Zale\u017cy, jakie to zamartwianie jest, bo mo\u017ce doprowadzi\u0107 do jaki\u015b sensownych wniosk\u00f3w i dzia\u0142a\u0144”<\/em>.<\/p>\n No w\u0142a\u015bnie. <\/p>\n S\u0119k w tym, \u017ce mo\u017cna si\u0119 obawia\u0107 o swoj\u0105 przysz\u0142o\u015b\u0107 na dwa sposoby: adaptacyjny i nieadaptacyjny. Co znaczy mniej wi\u0119cej tyle, \u017ce albo martwisz si\u0119 z korzystnymi dla siebie skutkami, albo nie. <\/p>\n Mo\u017cesz np. potraktowa\u0107 informacj\u0119 o rozwijaj\u0105cej si\u0119 chorobie lub trudnym wyzwaniu, jako sygna\u0142 alarmowy: “Cholerka, trzeba si\u0119 do tego jak najlepiej przygotowa\u0107!”<\/em>. Ewentualnie m\u00f3wisz do siebie co\u015b w rodzaju: “Cholerka, nie dam rady si\u0119 do tego przygotowa\u0107!”<\/em>. Wtedy Twoja przysz\u0142o\u015b\u0107 zapowiada si\u0119 znacznie gorzej. <\/p>\n Kiedy ma si\u0119 poczucie, \u017ce na horyzoncie pojawi\u0142o si\u0119 co\u015b, co nas przewy\u017csza, \u0142atwo straci\u0107 kontrol\u0119 nad swoimi emocjami. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce katastrofa zbli\u017ca si\u0119 nieuchronnie i jednocze\u015bnie prze\u017cywaj\u0105c tysi\u0105c r\u00f3\u017cnych dramatycznych scenariuszy w naszej g\u0142owie, gwarantujemy sobie ogromne zm\u0119czenie, kt\u00f3re poci\u0105ga za sob\u0105: a) obni\u017cenie sprawno\u015bci my\u015blenia, b) dekoncentracj\u0119 uwagi, c) pogorszenie pami\u0119ci. Silne emocje wi\u0105\u017c\u0105ce si\u0119 z przejmowaniem si\u0119 prowadz\u0105 do obni\u017cenia odporno\u015bci immunologicznej organizmu (dlatego cz\u0119sto chorujemy przed wa\u017cnymi dla nas wydarzeniami).<\/p>\n Brak energii, kt\u00f3ra zosta\u0142a poch\u0142oni\u0119ta przez problem, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 si\u0119 jeszcze nawet nie wydarzy\u0107, sprawia, \u017ce stajemy si\u0119 oszcz\u0119dni w dzia\u0142aniach, nie potrafimy si\u0119 czymkolwiek cieszy\u0107 i jeste\u015bmy na na tyle niezorganizowani, \u017ce nie umiemy skutecznie poradzi\u0107 sobie z nadchodz\u0105cym wyzwaniem<\/strong>. \u0141atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce zjawisko samospe\u0142niaj\u0105cej si\u0119 przepowiedni r\u00f3wnie\u017c gra tutaj swoj\u0105 rol\u0119. Osoby nadmiernie zamartwiaj\u0105ce si\u0119 najcz\u0119\u015bciej nie radz\u0105 sobie w obliczu trudnych sytuacji, poniewa\u017c energia, kt\u00f3r\u0105 mogli wykorzysta\u0107 na przygotowanie i dzia\u0142anie, spali\u0142a si\u0119 w kominku na katastroficzne my\u015bli i wyobra\u017cenia. <\/p>\n Ka\u017cdy ma inne zasoby i mo\u017cliwo\u015bci, aby podo\u0142a\u0107 okre\u015blonym sytuacjom, ale udowodniono empirycznie, \u017ce nadmierne obawy zaczynaj\u0105 si\u0119 od interpretacji informacji o mo\u017cliwym zagro\u017ceniu, co powoduje reakcj\u0119 emocjonaln\u0105, kt\u00f3ra jeszcze bardziej wypacza obraz rzeczywisto\u015bci. W ten spos\u00f3b tkwimy w zamkni\u0119tym kr\u0119gu – katastroficzne my\u015bli nap\u0119dzaj\u0105 ponure emocje, a ponure emocje podtrzymuj\u0105 katastroficzne my\u015bli. <\/p>\n Podczas “procesu” zamartwiania si\u0119 przewidujemy przysz\u0142e problemy, oszacowujemy ponoszone koszta, oceniamy w\u0142asn\u0105 skuteczno\u015b\u0107 i zastanawiamy si\u0119, “ile jeszcze mamy czasu”. “Oczywi\u015bcie, wielko\u015b\u0107 zamartwiania si\u0119 zale\u017cy od czasowej lokalizacji momentu pojawienia si\u0119 zagro\u017cenia. Cz\u0142owiek zamartwia si\u0119 tym bardziej i tym d\u0142u\u017cej, im odleglejszy w przysz\u0142o\u015bci jest moment, w jakim ma si\u0119 pojawi\u0107 krytyczne wydarzenie.”<\/em> – pisa\u0142 Stanis\u0142aw Kowalik w swojej poruszaj\u0105cej ksi\u0105\u017cce “Psychologia rehabilitacji”. <\/p>\n Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce zamartwianie si\u0119 to stan, w kt\u00f3rym problem przys\u0142ania wszystko inne i wydaje si\u0119 nierozwi\u0105zywalny. To nieodparte wra\u017cenie, \u017ce nied\u0142ugo katastrofa nas dopadnie i nie b\u0119dziemy w stanie “wyj\u015b\u0107 z tego ca\u0142o”. Trudno jest odgoni\u0107 natr\u0119tne my\u015bli, ale warto za ka\u017cdym razem u\u015bwiadamia\u0107 sobie, \u017ce pojawienie si\u0119 obaw o przysz\u0142o\u015b\u0107 najlepiej potraktowa\u0107, jako sygna\u0142 do konstruktywnego dzia\u0142ania. Wtedy maj\u0105 one sens. W przeciwnym wypadku pogr\u0105\u017canie si\u0119 w wyobra\u017ceniach, w kt\u00f3rych nie uda\u0142o Ci si\u0119 zaliczy\u0107 egzaminu, nie przysporzy Ci niczego dobrego. <\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o zamartwiania si\u0119 tkwi w czarnowidz\u0105cym umy\u015ble, kt\u00f3ry z zasady nie nale\u017cy do najbardziej obiektywnych. St\u0105d wniosek, \u017ce op\u0142aca si\u0119 skupi\u0107 na podwa\u017caniu destrukcyjnych przekona\u0144, kt\u00f3re bardzo cz\u0119sto wypaczaj\u0105 obraz rzeczywisto\u015bci. \u015awiat si\u0119 nie zawali, je\u015bli p\u00f3jdziesz na wesele bez partnera. Natomiast je\u015bli nie uda Ci si\u0119 wypa\u015b\u0107 dobrze na prezentacji, to prawdopodobnie nie wylecisz z pracy, ani nawet nie zostaniesz wygwizdany, bo ka\u017cdy wie, jak trudno jest przemawia\u0107 publicznie. <\/p>\n Wyolbrzymianie problem\u00f3w mo\u017ce si\u0119 niekiedy zamieni\u0107 w rozpacz, bo \u0142atwo okre\u015bli\u0107 si\u0119 s\u0142abym, niedostatecznie dobrym i niezbyt kompetentnym, a w efekcie pozosta\u0107 biernym i spotka\u0107 si\u0119 z pora\u017ck\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek ju\u017c znacznie wcze\u015bniej. W naszych my\u015blach. Trudniej jest natomiast wzi\u0105\u0107 si\u0119 w gar\u015b\u0107 i jak najlepiej przygotowa\u0107 si\u0119 do wymagaj\u0105cej sytuacji. <\/br><\/p>\nKiedy tracisz kontrol\u0119 nad swoimi obawami<\/h6>\n
Konstruktywne zamartwianie si\u0119<\/h6>\n
\n
\nDlatego warto wzi\u0105\u0107 ze sob\u0105 parasolk\u0119, ale otworzy\u0107 j\u0105 dopiero wtedy, gdy faktycznie zacznie pada\u0107.<\/strong> <\/p>\n