{"id":3849,"date":"2017-04-05T18:39:01","date_gmt":"2017-04-05T18:39:01","guid":{"rendered":"http:\/\/marcinkwiecinski.com.pl\/coachingtime\/?p=3849"},"modified":"2020-10-13T14:22:38","modified_gmt":"2020-10-13T14:22:38","slug":"jak-poradzic-sobie-z-zalem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marcinkwiecinski.com.pl\/coachingtime\/jak-poradzic-sobie-z-zalem\/","title":{"rendered":"Jak poradzi\u0107 sobie z \u017calem?"},"content":{"rendered":"

Czasami chcia\u0142oby si\u0119 cofn\u0105\u0107 czas i poczu\u0107 jak bohater filmu “Powr\u00f3t do przysz\u0142o\u015bci”, bo podj\u0119\u0142o si\u0119 z\u0142e decyzje. Pewnie dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie znosi wys\u0142uchiwa\u0107 przestr\u00f3g pt. “Nie r\u00f3b tego, bo b\u0119dziesz \u017ca\u0142owa\u0107”<\/em>, bo ma\u0142o jest uczu\u0107, kt\u00f3re budz\u0105 tak\u0105 niech\u0119\u0107, jak \u017cal. \u017bal jest nie tylko emocj\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c kar\u0105, kt\u00f3r\u0105 wymierzamy sobie, wydawa\u0142oby si\u0119, na w\u0142asne \u017cyczenie. Cz\u0119sto si\u0119 te\u017c tego \u017calu obawiamy, staraj\u0105c si\u0119 go za wszelk\u0105 cen\u0119 unikn\u0105\u0107, dlatego warto nauczy\u0107 si\u0119 sobie z nim radzi\u0107.
\n<\/p>\n

Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 poczucie winy od \u017calu?<\/h6>\n

\u017bal jest tzn. emocj\u0105 kontrfaktyczn\u0105, czyli tak\u0105, kt\u00f3ra budzi si\u0119 w cz\u0142owieku, gdy ten rozwa\u017ca o innych, mo\u017cliwych opcjach, kt\u00f3re mog\u0142y si\u0119 urzeczywistni\u0107. Bolesna \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce mog\u0142o si\u0119 post\u0105pi\u0107 inaczej, wi\u0105\u017ce si\u0119 niejednokrotnie z wyrzutami sumienia, ale nie jest tak zawsze<\/strong>. Wyobra\u017a sobie tak\u0105 sytuacj\u0119: <\/p>\n

Pan Brown prawie nigdy nie podwozi autostopowicz\u00f3w. Wczoraj podwi\u00f3z\u0142 autostopowicza, a ten go okrad\u0142.<\/p>\n

Pan Smith cz\u0119sto podwozi autostopowicz\u00f3w. Wczoraj podwi\u00f3z\u0142 autostopowicza, a ten go okrad\u0142. <\/p>\n

Kt\u00f3ry z nich b\u0119dzie bardziej \u017ca\u0142owa\u0142 tego, co si\u0119 sta\u0142o? <\/em><\/p>\n

Dla zainteresowanych – powy\u017cszy przyk\u0142ad przepisa\u0142em \u017cywcem z ksi\u0105\u017cki “Pu\u0142apki my\u015blenia”, kt\u00f3rej autorem jest Daniel Kahneman. Nietrudno si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 (bo 88 % respondent\u00f3w) uzna\u0142a, \u017ce pan Brown mo\u017ce odczuwa\u0107 wi\u0119kszy \u017cal w swojej sytuacji ani\u017celi pan Smith. Ch\u0142opina przez ca\u0142e \u017cycie wzbrania\u0142 si\u0119 przed autostopowiczami, ale ten jeden jedyny raz zaryzykowa\u0142 i chcia\u0142 jakiego\u015b nieszcz\u0119\u015bnika podrzuci\u0107, a tu… “Jakby kto\u015b mu w mord\u0119 da\u0142!”<\/em>. Tymczasem to, \u017ce pan Smith tyle razy ryzykowa\u0142 i dopiero teraz si\u0119 “doigra\u0142”, wydaje si\u0119 czym\u015b niemal sprawiedliwym. St\u0105d uwa\u017camy, \u017ce to w\u0142a\u015bnie on nie ma raczej czego \u017ca\u0142owa\u0107, bo co jak co, ale m\u00f3g\u0142 si\u0119 tego spodziewa\u0107. <\/p>\n

\u017bal w takim samym stopniu jak wina pojawia si\u0119 poprzez por\u00f3wnywanie do okre\u015blonej normy (“Ludzie na og\u00f3\u0142 si\u0119 tak nie zachowuj\u0105”, “M\u0105\u017c nie powinien zdradza\u0107 \u017cony”, “W pracy pochwalamy pracowito\u015b\u0107, t\u0119pimy lenistwo”<\/em> itp.). To, co z kolei r\u00f3\u017cni oba procesy emocjonalne, to fakt, \u017ce \u017cal powstaje w wyniku okre\u015blonej straty lub wyrz\u0105dzonej przez kogo\u015b krzywdy, a poczucie winy ma \u017ar\u00f3d\u0142o w u\u015bwiadomieniu sobie pope\u0142nienia czynu niepoprawnego moralnie lub prawnie, czyli ma pod\u0142o\u017ce spo\u0142eczne. <\/p>\n

Powy\u017cszy przyk\u0142ad pokazuje, \u017ce pan Brown mo\u017ce odczuwa\u0107 \u017cal, natomiast pan Smith wyrzuty sumienia. Dlaczego? Poniewa\u017c ten pierwszy wyj\u0105tkowo zaufa\u0142 i si\u0119 na tym przejecha\u0142, a ten drugi w oczach spo\u0142ecze\u0144stwa post\u0119puje nierozwa\u017cnie, przewo\u017c\u0105c rocznie hordy hipisowsko-dewiacyjnie usposobionych autostopowicz\u00f3w. Nie trudno si\u0119 wi\u0119c dziwi\u0107, \u017ce pana Smitha (uwaga: gra s\u0142\u00f3w) – nikt nie b\u0119dzie \u017ca\u0142owa\u0107, bo powinien si\u0119 wstydzi\u0107, \u017ce jest tak obrzydliwie lekkomy\u015blny, aby godzi\u0107 si\u0119 na takie ryzyko. <\/p>\n

Pog\u00f3d\u017a si\u0119 z \u017calem przed jego pojawieniem<\/h6>\n

Jak wi\u0119c poradzi\u0107 sobie z \u017calem? Naj\u0142atwiej jest pogodzi\u0107 si\u0119 z nim zawczasu. Przed podj\u0119ciem jakiejkolwiek trudnej decyzji, we\u017a poprawk\u0119, \u017ce co\u015b mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 niezgodnie z planem<\/strong>. Takie “mentalne zabezpieczenie” uchroni Ci\u0119 w jaki\u015b spos\u00f3b przed ewentualnym, bolesnym ciosem od rzeczywisto\u015bci, kt\u00f3ra poka\u017ce Ci \u015brodkowy palec i krzyknie drwi\u0105co: “A nie m\u00f3wi\u0142am!?”.<\/p>\n

Mo\u017cesz nawet napisa\u0107 oficjalny list albo nagra\u0107 video do siebie z przysz\u0142o\u015bci, kt\u00f3re obejrzysz, kiedy oka\u017ce si\u0119, \u017ce jednak pope\u0142ni\u0142e\u015b b\u0142\u0105d. Ju\u017c sobie siebie wyobra\u017cam na takim filmie z opr\u00f3\u017cnion\u0105 butelk\u0105 taniej whisky, siedz\u0105cego w k\u0105cie zaciemnionego pokoju z dwutygodniowym zarostem i podkr\u0105\u017conymi oczami: “Marcin, je\u017celi to ogl\u0105dasz, to znaczy, \u017ce nie mog\u0142e\u015b wytrzyma\u0107 i kupi\u0142e\u015b sobie nowego Iphona, a teraz nie masz nawet pieni\u0119dzy na zupk\u0119 z paczki. Ale spokojnie – rozwa\u017ca\u0142e\u015b tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, wi\u0119c nie masz czego \u017ca\u0142owa\u0107! A tak poza tym, sp\u00f3jrz na pozytywy. Smartfonik pewnie fajne foty robi, h\u0119?”<\/em>. <\/p>\n

Wczorajsza decyzja nie r\u00f3wna si\u0119 dzisiejszej<\/h6>\n

Kochanowski pisa\u0142: “Polak m\u0105dr po szkodzie”<\/em>. Kiedy podejmujesz okre\u015blon\u0105 decyzj\u0119, to wed\u0142ug Ciebie jest ona w danym czasie najlepsz\u0105, jak\u0105 mo\u017cna podj\u0105\u0107. W innym razie raczej by na ni\u0105 nie pad\u0142o, prawda? Niestety cz\u0142owiek bardzo cz\u0119sto bywa ofiar\u0105 b\u0142\u0119du oceniania zdarze\u0144 z perspektywy czasu<\/strong>. Mo\u017cesz \u017ca\u0142owa\u0107, \u017ce podj\u0119\u0142a\u015b decyzj\u0119 o zerwaniu, ale je\u015bli wr\u00f3cisz pami\u0119ci\u0105, dlaczego dosz\u0142o do tego wydarzenia, to wiesz, \u017ce Tw\u00f3j zwi\u0105zek w tym czasie by\u0142 nie do zniesienia i by\u0142o to w\u00f3wczas rozs\u0105dne posuni\u0119cie. <\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie psycholodzy zalecaj\u0105 te\u017c po prostu, aby si\u0119 \u017calem stara\u0107 jak najmniej przejmowa\u0107. To nie jest oczywi\u015bcie tak, \u017ce poprzez taki \u015bwiadomy wyb\u00f3r mo\u017cna si\u0119 ca\u0142kowicie uwolni\u0107 od ci\u0119\u017caru nietrafionych decyzji. Chodzi w tym przede wszystkim o to, \u017ce cz\u0142owiek jest tylko cz\u0142owiekiem i pope\u0142nia b\u0142\u0119dy. Z kolei fakt, \u017ce si\u0119 czego\u015b \u017ca\u0142uje, \u015bwiadczy o tym, \u017ce si\u0119 wyci\u0105gn\u0119\u0142o jak\u0105\u015b lekcj\u0119, kt\u00f3ra powinna zaowocowa\u0107 m\u0105drzejszymi wyborami w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Je\u015bli nie potrafisz poradzi\u0107 sobie z \u017calem, np. w wyniku straty, zapraszam serdecznie na konsultacje indywidualne<\/strong><\/a> lub kontakt mailowy: info[@]marcinkwiecinski.com.pl<\/p>\n

<\/br><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Czasami chcia\u0142oby si\u0119 cofn\u0105\u0107 czas i poczu\u0107 jak bohater filmu “Powr\u00f3t do przysz\u0142o\u015bci”, bo podj\u0119\u0142o si\u0119 z\u0142e decyzje. Pewnie dlatego wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie znosi wys\u0142uchiwa\u0107 przestr\u00f3g pt. “Nie r\u00f3b tego, bo b\u0119dziesz \u017ca\u0142owa\u0107”, bo ma\u0142o jest uczu\u0107, kt\u00f3re budz\u0105 tak\u0105 niech\u0119\u0107, jak \u017cal. \u017bal jest nie tylko emocj\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c kar\u0105, kt\u00f3r\u0105 wymierzamy sobie, wydawa\u0142oby … Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3863,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22],"tags":[201,56,29,202,26,14,41,200,199],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/marcinkwiecinski.com.pl\/coachingtime\/wp-content\/uploads\/2017\/04\/Jak-poradzi\u0107-sobie-z-\u017calem.jpg","yoast_head":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\t\n\t\n\n\n\n\n\t\n\t\n\t\n