{"id":3670,"date":"2017-02-10T18:07:53","date_gmt":"2017-02-10T18:07:53","guid":{"rendered":"http:\/\/marcinkwiecinski.com.pl\/coachingtime\/?p=3670"},"modified":"2019-04-29T19:05:04","modified_gmt":"2019-04-29T19:05:04","slug":"efekt-aureoli-czyli-dlaczego-milosc-jest-slepa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/marcinkwiecinski.com.pl\/coachingtime\/efekt-aureoli-czyli-dlaczego-milosc-jest-slepa\/","title":{"rendered":"Efekt aureoli, czyli dlaczego mi\u0142o\u015b\u0107 jest \u015blepa"},"content":{"rendered":"

“Zakocha\u0142am si\u0119… to chyba ten jedyny!” <\/em> – wije si\u0119 z podniecenia 26-letnia Anka, kt\u00f3ra od dw\u00f3ch tygodni spotyka si\u0119 z Jackiem, klasycznym podrywaczem z du\u017cego miasta… A p\u00f3\u017aniej ku przykremu zaskoczeniu Anki rysuj\u0105 si\u0119 zdrady, dramaty, ryki i drogie wizyty u psychoterapeut\u00f3w. Jak tak si\u0119 zag\u0142\u0119bia cz\u0142owiek w psychologi\u0119, to wiele spraw, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y dla Ciebie niezrozumia\u0142e, nagle staje si\u0119 sprawami cudownie logicznymi. Od kiedy jeste\u015b \u015bwiadomy pewnych proces\u00f3w, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 ludzk\u0105 psychik\u0105 – na \u017cyciowe labirynty zaczynasz patrze\u0107 z lotu ptaka. I potrafisz wiele rzeczy sobie wyja\u015bni\u0107.
\n<\/p>\n

Idea\u0142? Tylko w Twojej g\u0142owie<\/h6>\n

Pisz\u0119 ten wpis, poniewa\u017c zbyt wiele os\u00f3b zg\u0142asza si\u0119 do mnie z t\u0105 sam\u0105 \u017cyciow\u0105 bol\u0105czk\u0105 – zostali skrzywdzeni przez swoich “idealnych” obecnych lub by\u0142ych parter\u00f3w, kt\u00f3rzy zrobili im niewybaczalne \u015bwi\u0144stwa. I uwierz, nie trzeba by\u0107 Einsteinem, \u017ceby doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w wcale nie chodzi o to, \u017ce kto\u015b si\u0119 w zwi\u0105zku nie stara\u0142 albo inne takie. Problemem by\u0142o to, \u017ce ludzie dobieraj\u0105 si\u0119 w pary, kt\u00f3re z g\u00f3ry s\u0105 skazane na pora\u017ck\u0119, bo zamiast kierowa\u0107 si\u0119 rozs\u0105dkiem, kieruj\u0105 si\u0119 emocjami<\/strong>. Dlatego mo\u017cesz s\u0142ucha\u0107 piosenki pe\u0142ne nadziei w stylu “Ooh Child”<\/em> w wykonaniu The Five Stairsteps, ale to nie zmienia faktu, \u017ce “mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego wejrzenia” to bardzo cz\u0119sto iluzja, kt\u00f3ra kosztuje Ci\u0119 wi\u0119cej zawodu, ni\u017c jest to tego warte.<\/p>\n

We\u017amy na przyk\u0142ad jak\u017ce \u017cywy stereotyp poci\u0105gaj\u0105cego bad boya. Ci\u0105gle widz\u0119 kobiety, kt\u00f3re daj\u0105 si\u0119 na to z\u0142apa\u0107. “Ja go naprawi\u0119”<\/em> – my\u015bli ka\u017cda nieszcz\u0119sna kobitka, kt\u00f3ra za wszelk\u0105 cen\u0119 chce udowodni\u0107, \u017ce ma magiczn\u0105 moc naprostowywania niegrzecznych facet\u00f3w… Zreszt\u0105, kogo ja do diaska oszukuj\u0119 – prawda jest taka, \u017ce m\u0119\u017cczy\u017ani s\u0105 w tej kwestii jeszcze gorsi! I cierpi\u0105 na w\u0142asne \u017cyczenie, gdy zdarzy im si\u0119 zakocha\u0107 w dziewczynie, kt\u00f3ra jest pi\u0119kna, jak kwiat liliowca, ale okazuje si\u0119 przy tym uosobieniem egoizmu i podobnie jak ten\u017ce kwiat nie ma rozumu.<\/p>\n

Przypomnij sobie wszystkie szkolne mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3re niegdy\u015b go\u015bci\u0142y w Twoim sercu. Jak te osoby wygl\u0105daj\u0105 dzisiaj, jakimi warto\u015bciami kieruj\u0105 si\u0119 obecnie w \u017cyciu i wreszcie – czy naprawd\u0119 po takim czasie mo\u017cesz je uzna\u0107 za takie niesamowite, poci\u0105gaj\u0105ce i nieskazitelne, jak dawniej? No w\u0142a\u015bnie. Mo\u017cna by rzec, \u017ce w cudowny spos\u00f3b uda\u0142o Ci si\u0119 “odzyska\u0107 wzrok”.<\/p>\n

Efekt halo<\/h6>\n

Efekt aureoli, zwany r\u00f3wnie\u017c efektem halo (ang. halo effect), to w psychologii tendencja do automatycznego, pozytywnego lub negatywnego przypisania cech osobowo\u015bciowych na podstawie wygl\u0105du i zaobserwowanego zachowania. Innymi s\u0142owy jest to sk\u0142onno\u015b\u0107 do lubienia (lub nielubienia) wszystkich aspekt\u00f3w danej osoby – wraz z tymi, kt\u00f3rych \u015bwiadomie nie zauwa\u017camy. <\/p>\n

Aby dobrze to sobie zobrazowa\u0107, przypu\u015b\u0107my, \u017ce jeste\u015b fanatykiem porz\u0105dku. Je\u017celi poznajesz osob\u0119 wyj\u0105tkowo schludn\u0105, dbaj\u0105c\u0105 o czysto\u015b\u0107 i \u0142ad w swoim otoczeniu, to mo\u017cesz widzie\u0107 j\u0105 przez pryzmat tej jednej cechy. \u0141atwo przyjdzie Ci o niej r\u00f3wnie\u017c my\u015ble\u0107, jako o kim\u015b inteligentnym i godnym zaufania – co oczywi\u015bcie nie musi by\u0107 prawd\u0105, ale umys\u0142 ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do nadawania etykiet “dobry\/z\u0142y”. Wniosek z tego taki, \u017ce hipotetyczna Anka cz\u0119sto nie jest \u015bwiadoma, \u017ce darzy sympati\u0105 kogo\u015b, kto w rzeczywisto\u015bci na to nie zas\u0142uguje. I r\u00f3wnie cz\u0119sto mo\u017ce si\u0119 na tym ostro przejecha\u0107.<\/p>\n

Potrzeba postrzegania u\u0142adzonej rzeczywisto\u015bci<\/h6>\n

W psychologii poznawczej twierdzi si\u0119, \u017ce ludzki m\u00f3zg ma sk\u0142onno\u015b\u0107 do upraszczania analizy rzeczywisto\u015bci. Daniel Kahneman, profesor psychologii i laureat Nagrody Nobla – pisze w swojej ksi\u0105\u017cce “Pu\u0142apki my\u015blenia” o dw\u00f3ch systemach, kt\u00f3re determinuj\u0105 dzia\u0142anie naszego umys\u0142u. W skr\u00f3cie chodzi o: System 1 – szybki, odpowiedzialny za intuicj\u0119 i emocje oraz System 2 – wolniejszy, odpowiedzialny za my\u015blenie logiczne.<\/strong> Kahneman odkrywa niesamowite mo\u017cliwo\u015bci, ale r\u00f3wnie\u017c b\u0142\u0119dy szybkiego my\u015blenia, na kt\u00f3re jeste\u015bmy nara\u017ceni bardziej, ni\u017c mogliby\u015bmy przypuszcza\u0107. Bo to w\u0142a\u015bnie te b\u0142\u0119dy, zwane sk\u0105din\u0105d skrzywieniami poznawczymi, odpowiadaj\u0105 za tak wiele z\u0142amanych serc, przegranych zak\u0142ad\u00f3w i rozczarowa\u0144 innymi lud\u017ami.
\n
\nEfekt aureoli wi\u0105\u017ce si\u0119 z powszechnie doznawanym wra\u017ceniem, \u017ce \u015bwietnie znamy i rozumiemy osob\u0119, o kt\u00f3rej tak naprawd\u0119 wiemy bardzo niewiele.<\/strong> Ludzki umys\u0142 uwielbia czu\u0107 pewno\u015b\u0107, poniewa\u017c piel\u0119gnowanie w\u0105tpliwo\u015bci jest znacznie trudniejsze ni\u017c uleganie poczuciu pewno\u015bci. W\u0105tpliwo\u015b\u0107 zawsze rodzi wi\u0119cej wysi\u0142ku dla m\u00f3zgu, kt\u00f3ry z ewolucyjnego punktu widzenia chce zachowa\u0107 jak najwi\u0119cej energii. Dlatego \u0142atwiej mu nada\u0107 okre\u015blon\u0105 etykietk\u0119, np. nazywaj\u0105c \u015bwie\u017co poznanego ch\u0142opaka: “Tym jedynym”<\/em>. <\/p>\n

Cytuj\u0105c s\u0142owa Kahneman’a: “Na podstawie strz\u0119pk\u00f3w informacji System 1 konstruuje szczeg\u00f3\u0142owy obraz, nie przejmuj\u0105c si\u0119 faktami.”<\/em>. Umys\u0142 rodzi w ten spos\u00f3b pochopne wnioski, tworz\u0105ce sp\u00f3jn\u0105 i sensown\u0105 wizj\u0119 rzeczywisto\u015bci, w kt\u00f3rej Jacek jest idealnym materia\u0142em na m\u0119\u017ca. Nie ma wi\u0119kszego znaczenia natomiast fakt, \u017ce nasz “przysz\u0142y m\u0105\u017c” ma w zwyczaju zmienia\u0107 kobiety jak r\u0119kawiczki i niepokoj\u0105co cz\u0119sto \u017c\u0142opie J\u00e4germeistera zmieszanego z podw\u00f3jn\u0105 w\u00f3dk\u0105, stawiaj\u0105c kolejk\u0119 pi\u0119ciu nowo poznanym osobom, cho\u0107 wisi z rachunkami. W\u0142a\u015bnie tak bardzo umys\u0142 nie znosi w\u0105tpliwo\u015bci – ma wyra\u017an\u0105 sk\u0142onno\u015b\u0107 do uproszczania fakt\u00f3w, osobistych przekona\u0144 i relacji z innymi lud\u017ami. <\/p>\n

Troch\u0119 dystansu prosz\u0119<\/h6>\n

Czy mo\u017cna si\u0119 zatem uchroni\u0107 przed przykrymi skutkami efektu aureoli? W wielu przypadkach jest to niemo\u017cliwe. Dlaczego? Poniewa\u017c wspomniany System 2 bywa albo zbyt leniwy, albo nie posiada wystarczaj\u0105cej wiedzy, aby zd\u0105\u017cy\u0107 z rozs\u0105dnymi wnioskami.<\/strong> We\u017amy sobie dla przyk\u0142adu ch\u0142opaka, kt\u00f3remu z wielkim trudem uda\u0142o si\u0119 poderwa\u0107 biu\u015bciast\u0105 brunetk\u0119 i cho\u0107 na logicznym poziomie m\u00f3g\u0142by podejrzewa\u0107, \u017ce jest co\u015b z ni\u0105 nie tak, zignoruje ten impuls, poniewa\u017c nie wyobra\u017ca sobie podj\u0119cia kolejnych, \u017cmudnych dzia\u0142a\u0144, aby znale\u017a\u0107 jak\u0105kolwiek inn\u0105 lask\u0119.<\/p>\n

Z drugiej strony po prostu mo\u017ce nie mie\u0107 wiedzy na temat tego, jakie warto\u015bci u kobiety s\u0105 wed\u0142ug niego po\u017c\u0105dane, a jakie cechy wprawiaj\u0105 go w odruchy wymiotne, poniewa\u017c nie naby\u0142 w tych swoich “randkowych podbojach” wystarczaj\u0105cej ilo\u015bci do\u015bwiadcze\u0144. Nie ma poj\u0119cia, z jakimi osobami najlepiej si\u0119 dogaduje, ma najbardziej satysfakcjonuj\u0105cy seks i jak wspaniale jest budzi\u0107 si\u0119 przez zapach jajecznicy na ma\u015ble, kt\u00f3r\u0105 zrobi\u0142 kto\u015b, komu na nim zale\u017cy. Nie potrafi rozr\u00f3\u017cni\u0107 tym samym, z kt\u00f3rymi kobietami ewentualnie mi\u0142o jest sp\u0119dzi\u0107 tylko jedn\u0105 noc, a kt\u00f3re maj\u0105 potencja\u0142 do bycia \u017cyciowymi partnerkami w dojrza\u0142ym zwi\u0105zku.<\/p>\n

Je\u015bli czujesz, \u017ce zbyt cz\u0119sto zawodzisz si\u0119 na ludziach, musisz nauczy\u0107 si\u0119 zdrowego dystansu w tworzeniu jakichkolwiek relacji, czyli stara\u0107 si\u0119 cz\u0119\u015bciej s\u0142ucha\u0107 swojego rozumu. Niech serce na jaki\u015b czas si\u0119 zamknie z tymi swoimi romantycznymi wstawkami, bo w Twoim wypadku intuicja mo\u017ce po prostu nie dzia\u0142a\u0107. I przede wszystkim nie b\u00f3j si\u0119 zbiera\u0107 do\u015bwiadcze\u0144, “bo \u017ceby wybra\u0107 pasuj\u0105cy do Ciebie ciuch, musisz przebra\u0107 w wielu r\u00f3\u017cnych rzeczach.”<\/strong>
\n<\/br><\/p>\n

\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

“Zakocha\u0142am si\u0119… to chyba ten jedyny!” – wije si\u0119 z podniecenia 26-letnia Anka, kt\u00f3ra od dw\u00f3ch tygodni spotyka si\u0119 z Jackiem, klasycznym podrywaczem z du\u017cego miasta… A p\u00f3\u017aniej ku przykremu zaskoczeniu Anki rysuj\u0105 si\u0119 zdrady, dramaty, ryki i drogie wizyty u psychoterapeut\u00f3w. Jak tak si\u0119 zag\u0142\u0119bia cz\u0142owiek w psychologi\u0119, to wiele spraw, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y … Continued<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3678,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[22],"tags":[194,38,69,196,41,195,65],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/marcinkwiecinski.com.pl\/coachingtime\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Efekt-aureoli-czyli-dlaczego-mi\u0142o\u015b\u0107-jest-\u015blepa.jpg","yoast_head":"\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\t\n\t\n\n\n\n\n\t\n\t\n\t\n