Od jakiego\u015b czasu obserwuj\u0119 perfekcjonizm, przygl\u0105dam si\u0119 mu coraz dog\u0142\u0119bniej i z pewno\u015bci\u0105 ju\u017c dzi\u015b mog\u0119 stwierdzi\u0107, \u017ce niesie on ze sob\u0105 wi\u0119cej negatywnych ogranicze\u0144 i problem\u00f3w, ni\u017c pozytywnych rzeczy. W psychologii perfekcjonizm uznawany jest za rodzaj dewiacji spo\u0142ecznej, co znaczy, \u017ce stawia si\u0119 go na r\u00f3wni z bezczelnym paleniem papieros\u00f3w w restauracji pe\u0142nej dystyngowanych dam i d\u017centelmen\u00f3w. Czy s\u0142usznie?
\n<\/p>\n
Perfekcjonizm mo\u017ce mie\u0107 wiele \u017ar\u00f3de\u0142, cz\u0119sto nie do ko\u0144ca zrozumia\u0142ych, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne do\u015bwiadczenia i procesy psychologiczne mog\u0105 odgrywa\u0107 tutaj jak\u0105\u015b rol\u0119. Zazwyczaj ma jednak pod\u0142o\u017ce w potrzebie spe\u0142niania oczekiwa\u0144 innych, kiedy to w okresie dzieci\u0144stwa, “czw\u00f3rka” na \u015bwiadectwie ko\u0144czy\u0142a si\u0119 absolutnym zawiedzeniem rodzic\u00f3w ma\u0142ego perfekcjonisty, kt\u00f3rzy nie chcieli widzie\u0107 tam innych ocen, ni\u017c “sz\u00f3stki”. No ewentualnie “pi\u0105tki”. <\/p>\n
Niesprawiedliwa krytyka i wieczne oczekiwania poprzedzone gro\u017ab\u0105 ostrych smar\u00f3w, bardzo skutecznie zaprogramowuj\u0105 m\u00f3zg do tego, aby z zasady ba\u0107 si\u0119 pora\u017cek i unika\u0107 niedostateczno\u015bci, \u015brednich rezultat\u00f3w. Takie dziecko ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce je\u015bli nie b\u0119dzie dostatecznie dobre, nie b\u0119dzie kochane. Niestety perfekcjonizm pokazuje swoje ograniczenia bardzo szybko, poniewa\u017c logicznym jest, \u017ce nie ka\u017cd\u0105 sytuacj\u0119 mo\u017cna “doskonale” zrobi\u0107\/za\u0142atwi\u0107.<\/strong> To z kolei prowadzi do sta\u0142ego niezadowolenia z siebie i r\u00f3wnie bezustannej walki z zewn\u0119trznymi okoliczno\u015bciami, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b pokona\u0107. W doros\u0142ym \u017cyciu przek\u0142ada si\u0119 to na ogromn\u0105 potrzeb\u0119 akceptacji otoczenia i potworny strach przed krytyk\u0105. <\/p>\n Przeciwwag\u0105 perfekcjonizmu jest lenistwo i niestaranno\u015b\u0107. I cho\u0107 obie postawy s\u0105 skrajne, maj\u0105 swoje plusy. Oraz wi\u0119ksze minusy. Perfekcjonista, gdy spogl\u0105da na leniwego nieroba, odczuwa najprawdziwszy wstr\u0119t i najch\u0119tniej wystrzeli\u0142by mu w z\u0119by, z tej swojej perfekcjonistycznej potrzeby “naprawiania i tworzenia \u015bwiata idealnego”, kt\u00f3ry, niestety – idealnym nigdy si\u0119 nie stanie, ale zawsze mo\u017ce by\u0107 ciutk\u0119 lepszy. Leniwy nier\u00f3b, patrzy natomiast z pogard\u0105 na nadmierne starania perfekcjonisty, ale ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 niech\u0119\u0107 do dzia\u0142ania – ma go gdzie\u015b, bo zamiast si\u0119 spina\u0107, woli roz\u0142o\u017cy\u0107 nogi na kanapie i odpali\u0107 TV. Ta kr\u00f3tka historia pokazuje ograniczenia obu postaw, aby u\u015bwiadomi\u0107 Ci, \u017ce je\u015bli jeste\u015b Panem Idealnym, w istocie nie jeste\u015b wcale lepszy od swojego znienawidzonego kolegi – Pana Lesera.<\/p>\n Nadmierny perfekcjonizm jest problemem, bo nie pozwala Ci na spok\u00f3j w \u017cyciu codziennym. Presja wykonania i za\u0142atwienia swoich zada\u0144 w “idealny spos\u00f3b”, zawsze napina Twoje nerwy.<\/strong> A wiesz co si\u0119 dzieje, gdy taki stan utrzymuje si\u0119 przez d\u0142u\u017cszy czas? Tracisz mn\u00f3stwo energii, utrzymuj\u0105c napi\u0119cie w swoich mi\u0119\u015bniach i strukturach m\u00f3zgowych. W ko\u0144cu mo\u017ce nadej\u015b\u0107 moment krytyczny, w kt\u00f3rym Tw\u00f3j organizm przestaje sobie radzi\u0107 z utrzymywaniem “wszystkiego w ryzach” i nagle oka\u017ce si\u0119, \u017ce zawalasz w sprawach, kt\u00f3re wcze\u015bniej by\u0142y dopi\u0119te na ostatni guzik. A to powoduje samoobwinianie si\u0119 i jeszcze wi\u0119kszy chaos w zarz\u0105dzaniu swoimi emocjami. Spadek si\u0142 witalnych, brak skupienia i wewn\u0119trznej motywacji jest w tym przypadku czym\u015b nieuchronnym.<\/p>\n Wyrzuty sumienia i zszargane nerwy, bardzo szybko zamieniaj\u0105 si\u0119 w chorob\u0119 somatyczn\u0105 i wtedy nie masz ju\u017c si\u0142, \u017ceby cho\u0107by normalnie funkcjonowa\u0107. Ten drastyczny przyk\u0142ad, niekoniecznie jest rzadkim przypadkiem – widzia\u0142em osoby, kt\u00f3re mdla\u0142y po\u015bwi\u0119caj\u0105c si\u0119 pracy w 100 %, zapada\u0142y na powa\u017cne choroby albo musia\u0142y bra\u0107 kilka dni wolnego, bo nie mia\u0142y energii, aby po prostu wsta\u0107 z \u0142\u00f3\u017cka, wygl\u0105daj\u0105c jak po kastingu do serialu “The Walking Dead”. Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych na British Columbia University przez Paul’a Hewitt’a, perfekcjonizm zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo zawa\u0142u, zaburze\u0144 jedzenia i depresji, co prowadzi do zwi\u0119kszenia si\u0119 ryzyka przedwczesnej \u015bmierci. Tak, perfekcja mo\u017ce Ci\u0119 zabi\u0107.<\/p>\n Osobi\u015bcie wiem, jak to jest \u017cy\u0107 z osob\u0105, kt\u00f3ra prasuje nawet r\u0119czniki i ka\u017cda drobinka kurzu albo niew\u0142a\u015bciwy przedmiot na niew\u0142a\u015bciwym miejscu potrafi przywo\u0142a\u0107 cholernie ciemne chmury, zwiastuj\u0105ce burz\u0119 z piorunami w mieszkaniu. Perfekcjonizm mo\u017ce przejawia\u0107 si\u0119 na ka\u017cdej p\u0142aszczy\u017anie \u017cycia, ale zazwyczaj ma jeden “wymiar”. Obsesyjna potrzeba sprz\u0105tania\/uprawiania sportu, kreowanie si\u0119 na idealn\u0105 partnerk\u0119 i kochank\u0119 albo “pracownik doskona\u0142y”, to g\u0142\u00f3wne typy, z kt\u00f3rymi masz okazj\u0119 si\u0119 spotka\u0107 na co dzie\u0144.<\/strong> Na szcz\u0119\u015bcie nie wszystkie przejawy perfekcjonizmu musz\u0105 mie\u0107 pi\u0119tno szale\u0144stwa i istniej\u0105 takie, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 w mniej “niepokoj\u0105cej” formie.<\/p>\n Jeden z moich dobrych znajomych jaki\u015b czas temu kupi\u0142 sobie gitar\u0119, poniewa\u017c ca\u0142e \u017cycie marzy\u0142 o tym, aby samodzielnie gra\u0107 kawa\u0142ki swoich ulubionych zespo\u0142\u00f3w. Gdy okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jego nauka nie przebiega\u0142a tak szybko, jak sobie tego \u017cyczy\u0142 – momentalnie zniech\u0119ci\u0142 si\u0119 do \u0107wicze\u0144, u\u015bwiadamiaj\u0105c sobie, \u017ce musia\u0142by ponie\u015b\u0107 nie jedn\u0105 pora\u017ck\u0119 i podj\u0105\u0107 setki pr\u00f3b, aby w ko\u0144cu zagra\u0107 w spos\u00f3b DOSKONA\u0141Y, tak, jak sobie to wyobra\u017ca\u0142. <\/p>\n Jego perfekcjonistyczne zap\u0119dy uniemo\u017cliwi\u0142y mu cieszenie si\u0119 z procesu nauki i pozbawi\u0142y szansy uzyskania przyzwoitej umiej\u0119tno\u015bci gry na gitarze w przysz\u0142o\u015bci. Z punktu widzenia perfekcjonisty – to istny koszmar. Codziennie \u0107wicz\u0105c i nie widz\u0105c konkretnych efekt\u00f3w, codziennie maj\u0105c poczucie, \u017ce kto\u015b inny z zamkni\u0119tymi oczami potrafi zagra\u0107 solo “Stairway to Heaven”, kiedy Ty nie potrafisz jeszcze dobrze wybrzd\u0105ka\u0107 intro “Chod\u017a, pomaluj m\u00f3j \u015bwiat”. <\/p>\n Sam nieraz si\u0119 \u0142api\u0119 na tym, \u017ce nie mam ochoty zacz\u0105\u0107 tekstu, kt\u00f3rego temat nie jest “idealny”. Czasami mam du\u017co waha\u0144, zanim cokolwiek opublikuj\u0119. Znalezienie odpowiedniego zdj\u0119cia do wpisu, zajmuje mi cz\u0119sto wi\u0119cej czasu, ni\u017c samo jego napisanie. Zdarza mi si\u0119 r\u00f3wnie\u017c napisa\u0107 tekst i poprawia\u0107 go wiele razy, poniewa\u017c mam wra\u017cenie, \u017ce ci\u0105gle nie jest dostatecznie dobry. M\u00f3j rekord to pi\u0119\u0107dziesi\u0105t siedem poprawek jednego wpisu. Niech zagadk\u0105 pozostanie, jaki to wpis. Opr\u00f3cz tego zawsze dba\u0142em przesadnie o wszystko, czym zajmowa\u0142em si\u0119 z powo\u0142ania. Od jakiego\u015b czasu m\u00f3g\u0142bym nagrywa\u0107 filmy i wrzuca\u0107 je na Coaching Time, ale chc\u0119, \u017ceby by\u0142y tak dobre, jak to tylko mo\u017cliwe, wi\u0119c jeszcze b\u0119dziecie musieli na nie troch\u0119 poczeka\u0107. <\/p>\n M\u00f3j webmaster uwa\u017ca mnie pewnie za najwi\u0119ksz\u0105 pierdo\u0142\u0119 w\u015br\u00f3d swoich klient\u00f3w, bo lubi\u0119 dba\u0107 o szczeg\u00f3\u0142y i trudno mnie zadowoli\u0107. I w zasadzie tak jest z ka\u017cd\u0105 osob\u0105, z kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119. To jest jeden, niew\u0105tpliwy plus moich ma\u0142ych, perfekcjonistycznych ci\u0105gotek. G\u0142\u00f3wnie dlatego, \u017ce mimo wszystko potrafi\u0119 trzyma\u0107 doskona\u0142o\u015b\u0107 na odpowiedni dystans. Dzi\u0119ki temu mam przynajmniej pewno\u015b\u0107, \u017ce moja marka zawsze zapewnia kontent, kt\u00f3ry cho\u0107by ociera si\u0119 o prawdziw\u0105 jako\u015b\u0107. <\/p>\n Jak wida\u0107, perfekcjonizm mo\u017ce przybiera\u0107 r\u00f3\u017cne formy. Problem pojawia si\u0119 w momencie, gdy nie potrafimy ju\u017c normalnie funkcjonowa\u0107 bez w\u0142\u0105czonego trybu “perfekcyjno\u015bci”<\/strong>. Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne jest po\u015bwi\u0119canie si\u0119 w ca\u0142o\u015bci swojej pracy. I cho\u0107 dzi\u0119ki temu mo\u017cesz szybko popchn\u0105\u0107 swoj\u0105 karier\u0119 do przodu i zostawi\u0107 konkurencj\u0119 w tyle, z czasem perfekcjonizm zacznie spala\u0107 Ci\u0119 od wewn\u0105trz. W zwi\u0105zkach sprawa wygl\u0105da podobnie, na pocz\u0105tku Twojego partnera mo\u017ce nie obchodzi\u0107 za bardzo fakt, \u017ce nie potrafisz usiedzie\u0107, gdy w zlewie znajduje si\u0119 jeden nieumyty talerz, ale z czasem zacznie go to z pewno\u015bci\u0105 irytowa\u0107. <\/p>\n Temat jest bardzo szeroki, za jaki\u015b czas prawdopodobnie napisz\u0119 o tym, jak radzi\u0107 sobie z tym problemem. P\u00f3ki co, je\u015bli nie radzisz sobie w tej kwestii, odsy\u0142am Ci\u0119 do ksi\u0105\u017cki: \u201eKiedy doskona\u0142o\u015b\u0107 nie wystarcza” (autorzy: Martin Antony Richard Swinson). Dobry psycholog lub coach r\u00f3wnie\u017c mo\u017ce pom\u00f3c. Niekt\u00f3re przejawy perfekcjonizmu mog\u0105 by\u0107 zdrowe, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich najcz\u0119\u015bciej okazuje si\u0119 chorob\u0105 dla szcz\u0119\u015bliwego \u017cycia. Najwa\u017cniejsze to u\u015bwiadomi\u0107 sobie, kiedy zaczynamy przegina\u0107. I rozlu\u017ani\u0107 napi\u0119te szprychy, zanim same nie p\u0119kn\u0105.U\u015bwiadomi\u0107 sobie problem<\/h6>\n
Idealny w pracy, w \u017cyciu albo w prasowaniu r\u0119cznik\u00f3w<\/h6>\n
Wywa\u017cony perfekcjonizm ma swoje plusy<\/h6>\n
\n<\/br><\/p>\n