Racjonalizacja – te pi\u0119kne s\u0142owo, maj\u0105ce swoj\u0105 definicj\u0119 w psychologii, m\u00f3wi o jednym z najbardziej szalonych, a zarazem najbardziej skutecznych mechanizm\u00f3w obronnych gatunku ludzkiego. Dzisiaj pisz\u0119 o r\u00f3\u017cnych formach tego zjawiska. Zapnij pasy, bo bardzo mo\u017cliwe, \u017ce nie zdajesz sobie sprawy, jak cz\u0119sto co\u015b racjonalizujesz. I jak w niekt\u00f3rych przypadkach – powoli Ci\u0119 to zabija.
\n<\/p>\n
Wspomnia\u0142em ju\u017c o tym, \u017ce racjonalizowanie jest niezmiernie zwariowanym procesem. Tw\u00f3j m\u00f3zg jest tak dobry w szukaniu wym\u00f3wek, \u017ce gdyby istnia\u0142 konkurs o nazwie: “Najlepsze mo\u017cliwe wym\u00f3wki na \u015bwiecie”, skubaniec wygra\u0142by pierwsz\u0105 nagrod\u0119. Przypomnij sobie, gdy chcia\u0142e\u015b kiedy\u015b po ludzku podej\u015b\u0107 do jakiej\u015b dziewczyny, kt\u00f3ra Ci si\u0119 spodoba\u0142a i zawsze mia\u0142e\u015b jaki\u015b wykr\u0119t, aby tego nie robi\u0107: “Pewnie ma ch\u0142opaka… mo\u017ce nie jestem w jej typie… Tak w og\u00f3le, to zaraz musz\u0119 ju\u017c i\u015b\u0107, a ona wygl\u0105da mi na wyrachowan\u0105 lafirynd\u0119, wi\u0119c nawet nie ma sensu zaczyna\u0107 rozmowy”<\/em>. To si\u0119 dopiero nazywa profesjonalne szukanie usprawiedliwie\u0144!<\/p>\n Podobnie mo\u017cna racjonalizowa\u0107 w\u0142a\u015bciwie ka\u017cde pora\u017cki i zamienia\u0107 je w pozorne, acz bardzo w\u0105tpliwe sukcesy.<\/strong> S\u0142owem – je\u017celi czego\u015b pragn\u0119li\u015bmy, ale tego nie zdobyli\u015bmy, staramy si\u0119 w\u00f3wczas wierzy\u0107, \u017ce taka wersja zdarze\u0144 jest korzystniejsza od wcze\u015bniej zamierzonej. W psychologii ka\u017cd\u0105 podobn\u0105 racjonalizacj\u0119 okre\u015bla si\u0119 mianem “kwa\u015bnych winogron”. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tutaj opcja awansu, kt\u00f3ra przesz\u0142a Ci obok nosa. Na pewno znajdziesz pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego warto zosta\u0107 na starym, dobrym stanowisku, podobnie jak bez najmniejszych problem\u00f3w by\u0142e\u015b w stanie uwierzy\u0107, \u017ce lepiej si\u0119 sta\u0142o, \u017ce nie spr\u00f3bowa\u0142e\u015b pozna\u0107 wspomnianej dziewczyny. <\/p>\n Opr\u00f3cz tego istnieje druga podstawowa odmiana racjonalizacji, zwana “s\u0142odkimi cytrynami” – gdzie zaczynamy traktowa\u0107 negatywne wydarzenia w naszym \u017cyciu, jako pozytywne.<\/strong> Powiedzmy, \u017ce zostawi\u0142a Ci\u0119 \u015bwietna dziewczyna, a Ty z uporem maniaka twierdzisz, \u017ce bardzo dobrze si\u0119 sta\u0142o, bo przecie\u017c Ty nie mia\u0142e\u015b \u017cadnej winy w tym, \u017ce dosz\u0142o do waszego rozstania. To by\u0142a jej decyzja i nie jeste\u015b w stanie naprawi\u0107 jej b\u0142\u0119d\u00f3w. Poza tym, je\u015bli Ci\u0119 ju\u017c nie chce, nie b\u0119dziesz rozpacza\u0142 i szybko znajdziesz lepsz\u0105 lask\u0119 na jej miejsce. Czy aby na pewno?<\/p>\n Kiedy my\u015blisz w ten spos\u00f3b, by\u0107 mo\u017ce nie si\u0119gasz jednak pami\u0119ci\u0105 do okres\u00f3w, w kt\u00f3rych robi\u0142e\u015b jej wi\u0119ksze awantury, ni\u017c w programie Jerry’ego Springera z powodu Twojej chorobliwej zazdro\u015bci. Nie chcesz u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce podczas waszej znajomo\u015bci strasznie si\u0119 zaniedba\u0142e\u015b i kompletnie zapomnia\u0142e\u015b, jak to jest by\u0107 prawdziwym m\u0119\u017cczyzn\u0105 w zwi\u0105zku. Ta gorzka pigu\u0142ka prawdy jest nie do prze\u0142kni\u0119cia, wi\u0119c naj\u0142atwiej zwali\u0107 ca\u0142\u0105 win\u0119 na by\u0142\u0105. By\u0142\u0105, kt\u00f3ra niekoniecznie jest “szmat\u0105, kt\u00f3ra puszcza si\u0119 z kim popadnie”, a Ty, gdyby\u015b nie zachowa\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas bezmy\u015blnie i niedojrzale, dalej m\u00f3g\u0142by\u015b tworzy\u0107 z ni\u0105 \u015bwietn\u0105 relacj\u0119.<\/p>\n Ale to wszystko jest nic, bo to kobiety s\u0105 absolutnymi mistrzyniami w kreowaniu wymy\u015blnych iluzji. Czym wi\u0119cej kobiecych przypadk\u00f3w poznaj\u0119, tym bardziej jestem zdumiony, jak “bezczelnie” mo\u017cna zepchn\u0105\u0107 wszystko do g\u0142uchej otch\u0142ani pod\u015bwiadomo\u015bci. “Nie zdradzi\u0142am Ci\u0119, tylko czu\u0142am si\u0119 bardzo samotna i nie mia\u0142am w Tobie oparcia”<\/em> – to tylko jeden z przyk\u0142ad\u00f3w, cho\u0107 nie w ka\u017cdym wypadku uzasadnionych. I co najciekawsze, ta kobieta b\u0119dzie w to rzeczywi\u015bcie wierzy\u0107, bo w przeciwnym razie, ca\u0142y ten pi\u0119kny obraz, lojalnej i kochaj\u0105cej kobiety, kt\u00f3ry ma na sw\u00f3j temat – leg\u0142by w gruzach. <\/p>\n Wyrzuty sumienia graj\u0105 tu r\u00f3wnie\u017c wielk\u0105 rol\u0119, dlatego najpro\u015bciej jest zapomnie\u0107 “o ca\u0142ym zaj\u015bciu” i zracjonalizowa\u0107 niedogodne wyst\u0119pki. \u017by\u0107 tak, jakby \u017cadna z tych rzeczy nigdy nie mia\u0142a miejsca. I nierzadko – powt\u00f3rzy\u0107 sw\u00f3j b\u0142\u0105d, bo motywy takiego dzia\u0142ania nie zosta\u0142y odkryte, przez co w dalszym ci\u0105gu mijamy si\u0119 z w\u0142a\u015bciwymi rozwi\u0105zaniami.<\/p>\n Tak. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: w niekt\u00f3rych przypadkach racjonalizacja mo\u017ce pom\u00f3c Ci nie oszale\u0107, cho\u0107 sama jej istota ma powab mrocznej strony pod\u015bwiadomych proces\u00f3w psychologicznych. Czasami rzeczywisto\u015b\u0107 jest nie do zniesienia, poprzez b\u0142\u0119dne decyzje, kt\u00f3re podj\u0119li\u015bmy w przesz\u0142o\u015bci. I faktycznie bywa tak, \u017ce najkorzystniej jest wierzy\u0107 w co\u015b, co de facto prawd\u0105 nie jest, ale daje poczucie stabilizacji, sp\u00f3jno\u015bci i chroni ego przed nadmiernym b\u00f3lem, kiedy nie mo\u017cna naprawi\u0107 swoich b\u0142\u0119d\u00f3w, ale mo\u017cna zamie\u015b\u0107 je pod dywan.<\/strong> I stara\u0107 si\u0119 normalnie funkcjonowa\u0107. Jak gdyby nic si\u0119 nie sta\u0142o i wszystko zawsze by\u0142o w porz\u0105siu. <\/p>\n Jako mechanizm obronny, racjonalizacja jest nagminnie (cz\u0119sto nie\u015bwiadomie) wykorzystywana przez ludzi z trudnym dzieci\u0144stwem, w tym z syndromem DDA (Doros\u0142e Dzieci Alkoholik\u00f3w) – wypieranie fakt\u00f3w daje im przetrwa\u0107 na co dzie\u0144, ale na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 ma druzgoc\u0105ce skutki, poniewa\u017c w ten spos\u00f3b nie rozwi\u0105zuje si\u0119 problem\u00f3w, tylko zap\u0119tla si\u0119 spiral\u0119 b\u00f3lu. Szukanie argument\u00f3w, aby by\u0107 surowym prze\u015bladowc\u0105 dla swoich dzieci albo ograniczaj\u0105c\u0105 zo\u0142z\u0105 dla swojego partnera mo\u017ce nie mie\u0107 ko\u0144ca, bo zawsze “jest pow\u00f3d”. Szkoda tylko, \u017ce nikt na tym niczego nie zyskuje. W wyj\u0105tkowo trudnych przypadkach warto podj\u0105\u0107 terapi\u0119, cho\u0107 zwyk\u0142e u\u015bwiadomienie sobie wagi problemu cz\u0119sto jest prze\u0142omowe i daje inne spojrzenie na problem.<\/p>\n Na koniec \u015bmieszno-gorzka historia, kt\u00f3ra mo\u017ce da\u0107 Ci odpowied\u017a na pytanie, czy racjonalizowanie fakt\u00f3w jest korzystne. Akcja ma miejsce w najwi\u0119kszym sklepie z dywanami na \u015bwiecie. Szef tej dzia\u0142alno\u015bci jest bardzo oszcz\u0119dnym cz\u0142owiekiem i dwa razy zastanawia si\u0119, zanim cokolwiek kupi. Jako, \u017ce sklep jest po brzegi wype\u0142niony wspania\u0142ymi dywanami z ca\u0142ego \u015bwiata, szef dba o to, aby ca\u0142y jego asortyment prezentowa\u0142 si\u0119 jak najlepiej. W tym celu jego pracownicy codziennie odkurzaj\u0105 ca\u0142y salon wraz z le\u017c\u0105cymi tam wyk\u0142adzinami i dywanami. <\/p>\n Pewnego razu w\u0142a\u015bciciel (po bardzo d\u0142ugim namy\u015ble) postanawia zakupi\u0107 za bardzo grube pieni\u0105dze, tzn. “super odkurzacz”, kt\u00f3ry ma nawet funkcj\u0119 prania i wydaje si\u0119 najlepsz\u0105 inwestycj\u0105 w historii firmy. Z czasem okazuje si\u0119 jednak, \u017ce to “wspania\u0142e” urz\u0105dzenie jest bardzo trudne w obs\u0142udze, cz\u0119sto si\u0119 psuje i jest odpowiednie do dywan\u00f3w tylko jednego typu. Pracownicy chc\u0105 u\u017cywa\u0107 starego i prostego, jednak bardzo efektywnego odkurzacza, ale szef nie chce o tym s\u0142ysze\u0107. Jakie z tego wnioski? Odpowiedz sobie sam.S\u0142odkie cytryny<\/h6>\n
Czy racjonalizacja mo\u017ce by\u0107 zdrowa?<\/h6>\n
\n<\/br><\/p>\n